შოთა რუსთაველი
ვიკიციტატიდან
შოთა რუსთაველი, სერგო ქობულაძის მხატვრული წარმოდგენით, 1937
შოთა რუსთაველი - მე-12 საუკუნის დიდი ქართველი პოეტი და მოაზროვნე, ავტორი საქვეყნოდ ცნობილი პოემისა „ვეფხისტყაოსანი“. მსოფლიოს მრავალ ლიტერატურათმცოდნეთა მიერ მიიჩნევა შუასაუკუნეების მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენლად.
- ლეკვი ლომისა სწორია, ძუ იყოს თუნდა ხვადია
- მძულს უგული სიყვარული, ხვევნა, კოცნა, მტლაშა–მტლუში.
- გველსა ხვრელით ამოიყვანს ენა ტკბილად მოუბარი.
- კოკასა შიგან რაცა სდგას, იგივე წარმოდინდების.
- არ-დავიწყება მოყვრისა აროდეს გვიზამს ზიანსა.
- ბოროტსა სძლია კეთილმან, არსება მისი გრძელია!
- რასაცა გასცემ შენია, რასც არა, დაკარგულია!
- გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმის.
- ვინ მოყვარესა არ ეძებს, იგი თავისა მტერია.
- ზოგჯერ თქმა სჯობს არა-თქმასა, ზოგჯერ თქმითაც დაშავდების.
- სჯობს სახელისა მოხვეჭა ყოველსა მოსახვეჭელსა.
- სიცრუე და ორპირობა ავნებს ხორცსა, მერე სულსა.
- თქმულა: „სიწყნარე გმობილი სჯობს სიჩქარესა ქებულსა!“
- თუ ლხინი გვინდა ღმრთისაგან, ჭირიცა შევიწყნაროთა.
- თუ ყვავი ვარდსა იშოვნის, თავი ბულბული ჰგონია.
- სხვა სხვისა ომსა ბრძენია.
- რაცა საქმე უსამართლო, ღმერთმან ვისმცა შეარჩინა?
- ხამს მოყვარე მოყვრისათვის თავი ჭირსა არ დამრიდად,
გულის მისცეს გულისათვის, სიყვარული გზად და ხიდად.
- მსგავსი ყველაი მსგავსსა შობს, ესე ბრძენთაგან თქმულია.
- მართლად იტყვის მოციქული: „შიში შეიქმს სიყვარულსა“.
- მტერი მტერსა ვერას ავნებს, რომე კაცი თავსა ივნებს.
- რა ვარდმან მისი ყვავილი გაახმოს, დაამჭნაროსა,
იგი წავა და სხვა მოვა ტურფასა საბაღნაროსა.
- სჯობს უყოლობა კაცისა მომდურავისა ყოლასა.
- ქმნა მართლისა სამართლისა ხესა შეიქმს ხმელსა ნედლად.
- უმსგავსო საქმე ყოველი მოკლეა, მით ოხერია.
- ასი ათასსა აჯობებს, თუ გამორჩევით მქმნელია.
- სცთების და სცთების, სიკვდილსა ვინ არ მოელის წამისად.
- რაცა ღმერთსა არა სწადდეს, არა საქმე არ იქმნების.
- ვა, სოფელო, რაშიგან ხარ, რას გვაბრუნებ, რა ზნე გჭირსა.
ყოვლი შენი მონდობილი ნიადაგმცა ჩემებრ ტირსა!
სად წაიყვან სადაურსა, სად აღუფხვრი სადით ძირსა?!
მაგრა ღმერთი არ გასწირავს კაცსა, შენგან განაწირსა.
- ვერ დაიჭირავს სიკვდილსა გზა ვიწრო, ვერცა კლდოვანი;
მისგან ყოველი გასწორდეს, სუსტი და ძალგულოვანი;
ბოლოდ შეყარნეს მიწამან ერთგან მოყმე და მხცოვანი.
სჯობს სიცოცხლესა ნაძრახსა სიკვდილი სახელოვანი!
- დიდი ლხინია ჭირთა თქმა, თუ კაცსა მოუხდებოდეს.
- თუ ლხინი გვინდა ღმრთისაგან, ჭირიცა შევიწყნაროთა.
- მოყვარე მტერი ყოვლისა მტრისაგან უფრო მტერია,
- არ მიენდობის გულითა, თუ კაცი მეცნიერია.
- მარგალიტი არვის მიხვდეს უსასყიდლოდ, უვაჭრელად.
- მას მკურნალმან რაგვარ ჰკურნოს, თუ არ უთხრას, რაცა სჭირდეს!
- მაგრა თქმულა: „კარგის მქნელი კაცი ბოლოდ არ წახდების.
- ნახეთ, თუ ოქრო რასა იქმს, კვერთხი ეშმაკთა ძირისა!
- ნახეთ, თუ ოქრო რასა იქმს, კვერთხი ეშმაკთა ძირისა!
- ოდეს კაცსა დაეჭიროს, მაშინ უნდა ძმა და თვისი.
- მიეც გლახაკთა საჭურჭლე, ათავისუფლე მონები!
- ოდეს ტურფა გაიეფდეს, აღარა ღირს არცა ჩირად.
- რაც არა გწადდეს, იგი ქმენ, ნუ სდევ წადილთა ნებასა.
- რაღაა იგი სინათლე, რასაცა ახლავს ბნელია?
- ქმნა მართლისა სამართლისა ხესა შეიქმს ხმელსა ნედლად.
- ჭირსა შიგან გამაგრება ასრე უნდა, ვით ქვიტკირსა.
თავისისა ცნობისაგან ჩავარდების კაცი ჭირსა.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- პროკოფი რატიანი (1975). ვეფხისტყაოსანი და მისი ავტორი. თბილისი: მერანი, 434 გვ.
- ანზორ აბჟანდაძე (1994). ვეფხისტყაოსანი და მისი ავტორი. თბილისი: მერწყული, 232 გვ.
- შოთა რუსთაველი (1937). რედ. ა. შანიძე: ვეფხისტყაოსანი. თბილისი: თსუ, 230 გვ.
- შოთა რუსთაველი (1966). ვეფხისტყაოსანი. თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 243 გვ.
[რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში
- შოთა რუსთაველი. პოემა ვეფხისტყაოსანი. ლიბ.ჯე.