ფრანგული ანდაზები

À

	ხუთ საათზე ადექი, ცხრაზე ისადილე, ხუთზე ივახშმე, ცხრაზე დაწექი და ოთხმოცდაცხრამეტ წლამდე მიაღწევ.
	À cinq lève-toi, dîne à neuf, soupe à cinq et te couche à neuf, tu iras à nonante-neuf.

	მამას, დედას, ძლევამოსილ ღმერთს ამაგს ვერავინ გადაუხდის.
	A père, à mère, à Dieu puissant, nul ne peut rendre équivalent.

	გაქცეულ მტერს ოქროს ხიდი დაახვედრეო.
	A l'ennemi qui fuit fait un pont d'or.

C

	ქალის გულისცემა მაშინ ჩერდება, როცა სიყვარული წყდება.
	Cœur de femme cesse d'aimer cesse de battre.

	გული, რომელიც ადვილად იყვარებს, ადვილადვე ივიწყებს.
	Cœur facile à donner, cœur facile à ôter.

	ვინც გონებას აცინებს, ის გულსაც იპყრობს.
	Qui fait rire l'esprit se rend maître du cœur.

	მოწყალება საკუთარი თავიდან იწყება.
	Charité bien ordonnée commence par soi-même.

	რის ნებასაც კანონი იძლევა, ყოველთვის პატიოსანი არ არის.
	Ce que la loi permet n'est pas toujours honnête.

R

	მდიდარი და გიჟი აკეთებენ იმას, რაც სურთ.
	Riche et fou font ce qu’ils veulent.

	პატიოსან კაცს ისე არავინ ჰგავს, როგორც თაღლითი.
	Rien ne ressemble plus à l’honnête homme qu’un coquin.

M

	ვინც ავად არ ყოფილა, არ იცის ჯანმრთელობის ფასი.
	Malade qui n'a point été, ne sait ce que vaut santé.

	მგლის ლეკვის სიკვდილი ბატკნისთვის ჯანმრთელობაა.
	Mort du louveteau, santé de l'agneau.

	გაათხოვე შენი ქალიშვილი დროულად, რადგან ეს ის ნაყოფია, რომელიც ძალიან მალე ჭკნება.
	Marie ta jeune fille bientôt, car c'est un fruit qui se fane trop tôt.

N

	დარღვეულ ხელშეკრულებას ახალი სჯობს.
	Nouveau contrat vaut mieux que contrat déchiré.

	ნუ იყიდი ვირს მეჯორისაგან, ნუ მოიყვან ცოლს შენი უბნიდან.
	N'achète point d’âne de muletier, ni prends femme en ton quartie.

U

	ვირი ეკალთან გარბის და კარგ ბალახს ტოვებს.
	Un âne court au chardon, et laisse la bonne herbe.

	ცრუ მეგობარი მზის საათის ჩრდილს ჰგავს: როცა მზე ანათებს, მაშინ გამოჩნდება და როცა მზე გადავა, გაქრება.
	Un faux ami est comme l’ombre d’un cadran solaire qui se montre quand le soleil luit et disparaît quand il s’enfuit.

	კარგი მელა არ ჭამს მეზობლის ქათმებს.
	Un bon renard ne mange pas les poules de son voisin.

	ლამაზ გოგოს თავისი მზითვი შუბლზე აწერიაო.
	Une jolie fille porte sa dot sur son front.

	ერთი ქალიშვილი საკმარისია, ორი ─ უკვე მეტისმეტი, სამი ქალიშვილი და ცოლი მამას ცოფებს აყრევინებს.
	Une fille, assez de fille; deux filles, trop de filles; trois filles et la mère, font endiabler le père.

	უჩუმრად გაკეთებულ საქმეს მეტი ნაყოფი მოაქვს.
	Une affaire maniée avec peu de bruit se fait avec plus de fruit.

	ერთი უნცია სამართლიანობა უფრო ღირებულია, ვიდრე ფუნტი წყალობა.
	Une once de justice vaut mieux qu’une livre de clémence.

J

	არცერთ მგელს არ უნახავს მამა.
	Jamais loup ne vit son père.

D

	ორი თვალი არაა საკმარისი ოჯახის მამისთვის, რათა დააკვირდეს თავისი შვილების ქცევას.
	Deux yeux sont insuffisants au père de famille pour observer la conduite de ses enfants.

F

	საშიშროებაზე თვალის დახუჭვა არ ნიშნავს მის თავიდან აცილებას.
	Fermer les yeux au péril, ce n'est pas le montrer.

	ბრიყვია ცხვარი, რომელიც მგელს აღსარებას ეტყვის.
	Folle est la brebis qui se confesse au loup.

E

	ბავშვები ღარიბი ხალხის სიმდიდრეა.
	Les enfants sont la richesse des pauvres.

I

	ჭკვიანი რომ შეცდება, ბრიყვზე უარესია.
	Il n'est si grande folie que de sage homme.

	მგელთან უნდა იყმუვლო.
	Il faut hurler avec le loup.

	სამართალმა მეგობრობა არ იცის.
	La justice n'a point d'amis.

L

	სიბრძნე და დიდი ქონება ერთ სახლში იშვიათად ცხოვრობენო.
	La sagesse et le grand avoir sont rarement en un manoir.

	ხმალსა და ფულს საიმედო ხელი სჭირდებაო.
	L'épée et l'argent demande de bonnes mains.

	გველი ყვავილებსა და ბალახებს შორის იმალება.
	Le serpent est caché entre les fleurs et l'herbe.

	ყველაზე უსაფრთხო თავშესაფარი დედის მკერდია.
	L'asile le plus sûr est le sein de sa mère.

	ქალისთვის ენა ხმალია, დაჟანგვას არ დააცდისო.
	La langue des femmes est leur épée, et elles ne la laissent pas rouiller.

	გაზაფხულის, ზაფხულისა და შემოდგომის ნაშრომ-ნაამაგარს ზამთარი შეჭამსო.
	L'hiver mange le printemps, l'été et l'automne.

	იაფი საქონელი მყიდველს ქისას ახსნევინებს.
	Le bon marché fait ouvrir sa bourse pour dépenser.

	ქალი, რომელიც თვალს არიდებს, ყურს ცქვეტსო.
	La femme détournant les yeux dresse l'oreille.

	თვალები სიყვარულის გზამკვლევია.
	Les yeux sont le guide de l'amour.

	მამულის პატრონი თვალებით მეტს აკეთებს, ვიდრე ხელებით.
	Le maître par ses yeux fait plus que par ses mains.

	ყურადღებიანი პატრონის თვალი ცხენს ასუქებსო.
	L’œil du maître engraisse le cheval.

	იმედი არის მალამო, რომელიც აშუშებს სიყვარულის ჭრილობებს.
	L'espoir est le baume qui adoucit les blessures de l’amour.

	მამების გამოცდილება შვილებისთვის თითქმის ყოველთვის დაკარგულია.
	L'expérience des pères est presque toujours perdue pour les enfants.

	დედას მეტად უყვარს, მამას ─ უკეთესად.
	La mère aime plus, le père aime mieux.

	შიმშილს შეუძლია ტყიდან მგლის გამოყვანა.
	La faim chasse le loup du bois.

	გაწყვეტილი მეგობრობის ხელახლა შემაკავშირებელი ძაფი ობობას ქსელივით სუსტია.
	Le fil dont on renoue les amitiés rompues n'est qu’un fil d’araignée.

	ადამიანი, რომელმაც არ იცის მელას ხრიკები, არ უნდა ჩაითვალოს ბრძნად.
	L'homme qui ne sait pas les ruses du renard ne doit pas être tenu pour sage.

	ბოლო ძალისხმევა იწვევს წარმატებას.
	Le dernier effort mène au succès.

	დრო და ძალისხმევა ჭაობსაც აშრობს.
	Le temps et l'effort assèchent le marais.

S

	ვალები თავისუფალ მონად გაქცევს.
	S'endetter fait le libre esclave.

	თუ ისეთი მსახური გინდა, ერთგულიც იყოს და გიყვარდეს კიდეც, მაშინ თავად მოემსახურე საკუთარ თავს.
	Si vous voulez avoir un serviteur fidèle et que vous l’aimiez, servezvous vous-même.

	შიშისა და იმედის გარეშე სიყვარული კვდებაო.
	Sans la crainte et l'espoir, l'amour cesse de vivre.

	მცირეოდენი შეწყალების გარეშე სამართლიანობა არ არსებობს.
	Sans un peu d'indulgence, il n'est point de justice.

Q

	ნადირი რომ მოკვდება, ყველა ქვას ესვრისო.
	Quand l'animal est mort tout le monde lui jette la pierre.

	უსაქმურის საქმე ვალის აღებააო.
	Qui ne fait rien fait des dettes.

	ვისაც ენა უჭრის, რომშიც წავაო.
	Qui langue a, à Rome va.

	მდელო ეპატიჟება ვირს.
	Le pré convie l'âne.

	როცა ბაგაში თივა კლებულობს, ვირები ერთმანეთს დაერევიანო.
	Quand le foin manque au râtelier, lesânes se battent.

	ზღვა მაშინ დაშრება, როცა მგელი კრავზე დაქორწინდება.
	Quand la mer sera sans eau, le loup se mariera avec l’agneau.

	ზღვაში გასულს დახრჩობის საფრთხე ემუქრება.
	Qui s'embarque sur la mer court danger de se noyer.

	იმედით ვინც ცოცხლობს, შეიძლება მშიერი მოკვდესო.
	Qui vit sur l’espérance risque de mourir de faim.

	დაე, მამა იყოს უფრო მეგზური, ვიდრე მეგობარი.
	Qu'un père soit un guide encore plus qu'un ami.

	ვინც ცხვარივით იქცევა, მგელი შეჭამს.
	Qui se fait brebis, le loup le mange.

	ცუდად მიცემას მიუცემლობა სჯობს.
	Qui donne mal, ne donne rien.

	როცა ხარ გრდემლი, გამოიჩინე მოთმინება; როცა ჩაქუჩი ხარ, დაარტყი პირდაპირ და კარგად.
	Quand vous êtes enclume, prenez patience; quand vous êtes marteau, frappez droit et bien.

	ოთხი წლის ვაჟი მამას ართობს, ათისა ─ აწვალებს, ხოლო ოცისა ─ სასოწარკვეთილებაში აგდებს.
	Quand un fils à quatre ans, aime trop son père, à dix il le tourmente, à vingt le désespère.

	ის, ვინც ყველგან ხედავს ბოროტებას, იშვიათად არის პატიოსანი.
	Qui voit du mal partout est rarement honnête.

O

	ავინიონის ხიდს ვერ გადალახავ, რომ არ შეგხვდეს ორი ვირი, ორი ბერი და ორი მეძავი.
	On ne peut traverser le pont d'Avignon sans croiser deux ânes, deux moines et deux putains.

	ვირებს ფრენას არ ასწავლიან.
	On n'enseigne pas aux ânes à voler.

	იაფი საქონელი ყოველთვის ძვირი ჯდებაო.
	On n’a jamais bon marché d’une mauvaise marchandise.

	ხშირად ცალთვალა ცხენს ბრმაში ვცვლით.
	On change souvent un cheval borgne contre un aveugle.

	სადაც მგელი იპოვის ბატკანს, იქ ეძებს შემდეგაც.
	Ou le loup trouve un agneau il y cherche un nouveau.

	სადაც ძალა ბატონობს, სამართალი იკარგება.
	Où la force règne, le droit se perd.

T

	რაც მოსამართლეა, განაჩენიც ის იქნება.
	Tel juge, tel jugement.

P

	უკეთესის იმედით უარესისთვის მოემზადეო.
	Préparez-vous au pire en espérant le mieux.

	მოთმინებაში სახლი დაიწვაო.
	Patience laissa brûler sa maison.

	პარიზი ერთ დღეში არ აშენებულა.
	Paris ne s'est pas fait dans un jour.

	მეტი მკვდარი, ნაკლები მტერი.
	Plus de morts moins d'ennemis.

	ერთმანეთს კარგად რომ შეეწყონ, ქმარი ყრუ უნდა იყოს და ცოლი ─ ბრმა.
	Pour faire un bon ménage, il faut que l'homme soit sourd et la femme aveugle.

ბ

• ბებერ ძაღლს ახალ ფანდებს ვეღარ ასწავლი.

https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/482491/1/Kartuli_Da_Franguli_Andazebi.pdf

101 გვ დან

გ

• გამარჯვებულ გუნდს წევრები არ ტოვებენ.

• გამოუჩეკავ წიწილებს ნუ დაითვლი.

დ

• დამდუღრულ კატას ცივი წყლისაც კი ეშინია.

• დიდი მუხა პატარა რკოდან იზრდება.

ვ

• ვაჟკაცებს ბედი სწყალობთ.

• ვინც ყველაზე მეტი იცის, ყველაზე ნაკლებს ლაპარაკობს.

თ

• თბილი შობა ცივ აღდგომას მოასწავებს.

• თუ ომლეტის ჭამა გინდა, მაშინ კვერცხების გატეხვაც მოგიწევს.

• თუ გინდა, საქმე კარგად გაკეთდეს, მაშინ შენითვე გააკეთე.

• თუკი დოზას გადააჭარბებ, ყველაფერი საწამლავია.

კ

• კაცები სიყვარულს უხსნიან მანამ, სანამ განიცდიან ამ გრძნობას, ქალები კი — მას შემდეგ, რაც განიცადეს.

• კვამლი უცეცხლოდ არ არსებობს.

ლ

• ლეოპარდი ვერ მოიცილებს თავის ლაქებს.

მ

• მათხოვრები არ ირჩევენ.

• მდიდარია ის კაცი, ვინც ვალებს იხდის.

• მეფე მოკვდა, გაუმარჯოს მეფეს!

• მეწაღის შვილები ფეხშიშველა დადიან.

• მყეფარა ძაღლი არასდროს იკბინება.

ნ

• ნუ გააღვიძებ მძინარე ძაღლს.

პ

• პოლის ვალის გასასტუმრებლად პიტერს ნუ გაძარცვავ.

• პუნქტუალობა ზრდილობის მეფეა.

ს

• სანამ უთო ცხელია, მანამ უნდა გააუთოო.

• სიყვარული ბრმაა.

• სიცილი საუკეთესო წამალია.

ფ

• ფული ხეებზე არ იზრდება.

• ფულით ბედნიერებას ვერ იყიდი.

ქ

• ქალი იცინის, როცა ეცინება და ტირის, როცა სურს.

• ქურდს შესაძლებლობა ქმნის.

ღ

• ღამით ყველა კატა ნაცრისფერია.

ყ

• ყველა კვერცხს ერთ კალათში ნუ ჩააწყობ.

• ყველა ჯეკს თავისი ჯილი ჰყავს.

შ

• შენს ჭუჭყიან თეთრეულს სახალხოდ ნუ გამოფენ.

• შეჭამე თევზი, სანამ ახალია და გაათხოვე შენი ქალიშვილი, სანამ ახალგაზრდაა.

• შიმშილი საუკეთესო სანელებელია.

• შურისძიება ის კერძია, რომელიც ცივად უნდა მიირთვა.

ც

• ცნობისმოყვარეობამ კატა მოკლაო.

ძ

• ძაღლი ძაღლს არ ჭამს.

წ

• წიგნს მარტო ყდით ვერ განსჯი.